Tạp chí văn hóa - AVATAR - thế giới của ý thức quyết định vật chất

9:57
 
Chia sẻ
 

Manage episode 294468074 series 1455069
Thông tin tác giả France Médias Monde and RFI Tiếng Việt được phát hiện bởi Player FM và cộng đồng của chúng tôi - bản quyền thuộc sở hữu của nhà sản xuất (publisher), không thuộc về Player FM, và audio được phát trực tiếp từ máy chủ của họ. Bạn chỉ cần nhấn nút Theo dõi (Subscribe) để nhận thông tin cập nhật từ Player FM, hoặc dán URL feed vào các ứng dụng podcast khác.
Điện ảnh với nhiều người có thể là để giải trí, với một số người khác là nơi để họ bộc lộ bản thân mình và với một số người khác nữa thì lại là nơi giúp họ thực hiện giấc mơ điên rồ nhất. Bắt đầu lên ý tưởng kịch bản từ năm 1995, mãi cho tới năm 2009, James Cameron mới chạm được tới giấc mơ của mình khi ông cho ra đời Avatar, siêu phẩm dưới định dạng 3D đầu tiên trong lịch sử điện ảnh thế giới. Ngay sau đó, bộ phim đã trở thành tác phẩm có doanh thu cao nhất với 2,8 tỉ USD cùng rất nhiều giải thưởng danh giá trong các liên hoan phim lớn. Thế giới mới Người ta không cần phải tự hỏi tại sao một bộ phim có thể để lại nhiều dấu ấn như vậy khi chiêm ngưỡng Avatar, được coi là một kì quan của các kì quan. James Cameron đã một tay tạo nên hành tinh Pandora, nơi mà tất cả đều khác lạ so với thế giới mà chúng ta đang biết và đang sống. Pandora trở nên chân thực đến mức thậm chí người xem đã phải băn khoăn liệu có một hành tinh và một sự sống tuyệt vời như thế? Liệu chúng ta đã thật sự hiểu về vũ trụ này? Từng cành cây ngọn cỏ phát sáng trong đêm, từng đám mây, từng phiến đá lơ lửng trên không trung, hay những con vật với tạo hình nửa đẹp đẽ nửa ghê sợ… hết thảy đều tràn trề nhựa sống. Và đặc biệt là cư dân của Pandora, tộc người Navi’ với nước da màu xanh diệu kì, đôi mắt to sáng long lanh biết nói, hẳn họ là những tạo vật tuyệt đẹp của tạo hóa. Nhưng Avatar có phải chỉ dừng lại ở đó? James Cameron đã từng nói ông phải đợi tới 14 năm để tạo nên sự mới mẻ kinh ngạc từ những câu chuyện đã cũ. Một câu chuyện đơn thuần về Thiện và Ác? Về lòng tham vô đáy của con người? Về sự trỗi dậy đấu tranh bảo vệ sự sống của những kẻ yếm thế? Chắc chắn là không! Bởi nếu chỉ với những điều đã cũ ấy, Avatar sẽ chỉ là một bộ phim giải trí thông thường và khó có thể đi vào lòng người cũng như thành công lớn đến thế. Khán giả đã ngay lập tức cảm nhận được sự khác biệt, một thông điệp nào đó cao hơn, khi Neytiri cầm trên tay con dao để kết liễu cuộc đời của con chó sói đã tấn công cô và Jack Sally nhưng tay kia lại vỗ về nó và miệng thì thì thầm câu “I see you”. Từ “see” ở đây bỗng không còn chỉ là “Nhìn thấy” nữa, mà đã trở thành một thông điệp của sự cảm thông và thấu hiểu. Ngay cả với loài thú dữ tấn công mình, đe dọa sự an toàn của mình thì họ cũng không dùng con mắt vật chất để Nhìn. Điều quan trọng khác biệt của tộc người Navi’ là sự kết nối Ý thức tâm hồn tới Ý thức tâm hồn ẩn sâu bên trong mỗi cơ thể sự sống. Rõ ràng, linh hồn là một thực thể riêng biệt, tách rời khỏi thể xác. Và khi người ta nhìn nhận nhau, người ta sẽ nhìn nhận vào cái mà có vẻ như bằng mắt thường sẽ không ai thấy được. Không phải ngẫu nhiên Jack Sally được xây dựng là một thương binh, một cơ thể vật chất không hoàn hảo nhưng lại mang trong mình một Ý thức, một khát khao vô cùng mãnh liệt. Hẳn không ai có thể quên trường đoạn lần đầu tiên Jack được chuyển Ý thức từ cơ thể của anh sang cơ thể của một người lai, là người Navi’ kết hợp với con người do các nhà khoa học tao ra. Đôi bàn chân anh vùi vào trong đất. Đôi bàn chân nâng cơ thể anh như bay lên, chạy lướt đi. Đôi bàn chân chỉ là những máu huyết cơ xương từ một thể xác vô tri được sống dậy nhờ cái Ý thức tuyệt mỹ và khát khao được sống. Sợi dây kết nối vô hình Điều này còn được khẳng định mạnh mẽ hơn khi người ta phát hiện ra sự kết nối vô hình giữa những sinh vật trên hành tinh mà con người không thể lý giải nổi. Mỗi gốc cây, mỗi dòng nước, mỗi hạt cát đều đang nói chuyện, giao tiếp với nhau. Những sợi dây nằm sâu trong lòng đất như một hệ thần kinh khổng lồ tạo nên sự gắn kết kì lạ giữa tất cả các sinh vật ở Padora. Lúc này, chúng ta đặt ra câu hỏi: Tộc người Navi’ cũng chỉ là một Dạng sống như con người, cũng là những cơ thể với máu xương như chúng ta, nhưng tại sao họ lại có khả năng tuyệt vời ấy, cái khả năng cảm nhận nhau và cảm nhận thế giới tự nhiên khác hẳn loài người? Phải chăng con người đã quá tham lam, đã quá vật chất hóa cuộc sống đến mức chúng ta không còn cảm nhận được tự nhiên nữa? Thậm chí không còn cảm nhận được nhau? Cái Ý thức của chúng ta đã bị quyết định bởi vật chất tầm thường nên ta trở nên xa lạ với những cảm xúc thật ra vô cùng đơn giản và đẹp đẽ của người Navi’. Đó là sự cảm nhận không bằng lời nói, vượt qua cả giới hạn của ngôn ngữ. Người Navi’ tự cho họ chỉ là một tạo vật ở giữa tự nhiên, xung quanh họ còn rất nhiều những tạo vật khác và tất cả cùng sống bình đẳng, tôn trọng, yêu thương, lắng nghe nhau theo một cách riêng. Khi Neytiri dạy Jack cách tìm một con chim của riêng mình, khi cô kết nối mái tóc của mình với chùm lông vũ của con vật thì cũng là lúc cô và con vật sẽ tìm tiếng nói chung với nhau mà không cần bất cứ một cử chỉ hay một hiệu lệnh nào khác. Ý thức truyền tới Ý thức, cảm xúc chạm tới cảm xúc là những điều mà tộc người Xanh đã làm và lưu giữ. Thức tỉnh Hình ảnh cây linh hồn Eywa trên hành tinh Pandora chính là lời khẳng định về sự hiện hữu của dòng Ý thức vô hình nhưng thuần khiết và đầy sức mạnh kì diệu. Làm thế nào một cái cây có thể kết nối với con người nếu đó không phải là Ý thức hệ được bảo vệ, trân trọng và tiếp nối từ đời này sang đời khác? Chính việc được chứng kiến tận mắt sự kết nối ấy cũng như vẻ đẹp của người Navi’ mà Jack đã hoàn toàn thay đổi. Từ một người lính thương tật chỉ muốn được sống bên dưới lớp vỏ của một người lai để được thoát khỏi thân xác tàn phế của mình, Jack đã dần hiểu ra ý nghĩa cuộc sống. Hơn thế, anh hiểu Pandora không chỉ là một hành tinh nằm trong chòm sao Alpha Centauri do loài người đặt tên cho. Đó là một cơ thể sống. Một cơ thể thực thụ gắn kết lẫn nhau như chân với tay không thể tách rời, như anh và đôi chân đã từng mạnh mẽ của anh. Jack bỗng “nghiện” việc trở thành một người Navi’ với mục đích lớn hơn, là để được cảm nhận cuộc sống và tự nhiên của họ. Tình yêu với Neytiri, sự kết nối với cây linh hồn Eywa và sự thật về lòng tham của những kẻ mang dã tâm xâm chiếm khai thác, phá hủy Pandora đã khiến Jack đứng lên cùng người Navi’ đấu tranh bảo vệ thế giới của họ. Lúc này, Jack đã hoàn toàn kết nối với cơ thể của người lai và Ý thức trong anh thúc giục anh là một người Navi’ thật sự. Jack gần như quên hẳn cái thân xác tật nguyền cho đến tận cuối trận chiến, khi anh bị kéo trở lại với thực tại. Giữa một thế giới bị ràng buộc bởi vật chất và đầy cay nghiệt, một thân xác bị buộc vào với chiếc xe lăn nhưng lại mang trong mình Ý thức sống và cảm thông mãnh liệt, Jack đã thức tỉnh và lựa chọn cho mình con đường mà anh cho là Đúng. Để rồi, cái Ý thức ấy cuối cùng đã được dòng Ý thức đầy uy lực và thuần khiết của cây linh hồn Eywa hấp thụ, chuyển hóa Jack trở thành một cư dân Pandora vĩnh viễn, một người Navi’ thực thụ. Với những con người học cách Nhìn bằng Ý thức, bằng sự cảm thông, tình yêu thương thì Chết chỉ là sự kết thúc đối với thể xác, Chết chính là khởi đầu mới cho Linh hồn. Vẫn biết Avatar là một bộ phim viễn tưởng, Pandora là hành tinh không có thật và tộc người Navi’ là kết quả từ bộ óc tài tình của James Cameron, nhưng bậc thầy của những sáng tạo trong làng điện ảnh thế giới này vẫn khiến khán giả như bị chìm vào trong đó với một ý thức mạnh mẽ rằng con người có thể sống tốt hơn, nhìn thấu và cảm thông với nhau hơn nếu chúng ta dành nhiều thời gian để học cách Hiểu. Không chỉ Hiểu nhau mà còn Hiểu hơn về thế giới mà chúng ta đang sống và yêu thương nó bằng tất cả những gì mà chúng ta có. Gạt bỏ lòng tham, sự ích kỉ và hẹp hòi để mở lòng với xung quanh là cái đích mà con người cần vươn tới. Sau 12 năm mong chờ, một lần nữa, thế giới sẽ có cơ hội được chiêm ngưỡng phần 2 của siêu phẩm dự kiến sẽ ra mắt vào cuối năm 2021. Thời gian chỉ là con số để những người đam mê chạm tới giấc mơ của mình.

219 tập