Tạp chí văn hóa - Gainsbourg - Jane Birkin : tình yêu vượt thời gian

10:07
 
Chia sẻ
 

Manage episode 292689507 series 1455069
Thông tin tác giả France Médias Monde and RFI Tiếng Việt được phát hiện bởi Player FM và cộng đồng của chúng tôi - bản quyền thuộc sở hữu của nhà sản xuất (publisher), không thuộc về Player FM, và audio được phát trực tiếp từ máy chủ của họ. Bạn chỉ cần nhấn nút Theo dõi (Subscribe) để nhận thông tin cập nhật từ Player FM, hoặc dán URL feed vào các ứng dụng podcast khác.
1968 phong trào nổi dậy của sinh viên Pháp, Paris như đang có chiến tranh. Lòng dạ nhạc sĩ Serge Gainsbourg như thiêu như đốt sau cuộc chia tay với Brigitte Bardot. Nhạc phẩm Je t’aime moi non plus ngủ yên trong ngăn kéo cho đến khi Gainsbourg tìm được người « chọn mặt gửi vàng » : người đó chính là Jane Birkin. Đã là « la plus belle chanson d’amour- bản tình ca đẹp nhất », bắt buộc Gainsbourg phải trao tặng ca khúc Je t’aime moi non plus cho người tình và ông đã nhanh chóng tìm thấy nửa còn lại của tâm hồn trong nụ cười, đôi mắt của cô đào Jane Birkin. Serge đã không nhầm, ông đã cùng Jane trải qua 12 năm dài hạnh phúc trong ngôi nhà số 5 đường Verneuil, quận 7 Paris. Hạnh phúc thuộc về người đến sau Nhạc sĩ Gainsbourg có với Jane Birkin một cô con gái là Charlotte và họ sống chung cả với Kate, con gái riêng của Jane Birkin. Birkin không hề mặc cảm là người đến sau, từ nhạc phẩm Je t’aime moi non plus đến ngôi nhà ở quận 7 Paris mà họ đang sống đều là những món quà mà Serge chủ ý dành riêng cho cô đào BB. Nhiều năm sau ngày Serge Gainsbourg qua đời, Jane Birkin kể lại : « Serge là người rất dễ thẹn thùng, có lẽ đó là lý do ông chọn đặt tên cho bài hát Je t’aime moi non plus. Tất cả mọi người đều nói đến sự nhút nhát của Serge, thậm chí kể cả Bardot. Đó là điểm thú vị khi giao tiếp với những người đàn ông nhút nhát ». Trong cuộc sống ngoài đời ông thẹn thùng, nhút nhát bao nhiều, thì ngược lại trong sáng tác, Serge Gainsbourg luôn tỏ ra phiêu lưu, mạo hiểm bấy nhiêu. Histoire de Melody Nelson Vào đầu thập niên 1970, Pháp dưới thời hai tổng thống Pompidou, rồi Giscard d’Estaing, Serge và Jane thu hút chú ý của công luận do họ đã đưa ra một hình ảnh hoàn toàn mới về tình yêu, về một gia đình với con chung, con riêng … Hơn thế nữa Jane Birkin và Serge Gainsbourg là hai nghệ sĩ đã dung hòa được cuộc sống gia đình và nghệ thuật : Họ thường xuyên đem hai cô con gái còn rất nhỏ đến phim trường, đưa chúng vào thế giới của Paris về đêm. Charlotte và Kate người chị cùng mẹ khác cha thường theo bố mẹ lui tới những phòng trà, hộp đêm, thế giới mà khói thuốc và rượu mạnh ngự trị … Trong làng giải trí, Jane và Serge rất độc lập với nhau. Gainsbourg tiếp tục khai mở những chân trời mới của nghệ thuật. Ông tìm tòi, thử nghiệm những thể loại âm nhạc mới và năm 1971 cho ra đời đĩa hát Histoire de Melody Nelson mà ở đó mỗi ca khúc đều được gắn liền với nhau bằng một sợi chỉ đỏ vô hình. Rất hạnh phúc với Jane, người tình trẻ thua ông đến gần 20 tuổi, Serge lại vừa tậu một chiếc Rolls Royce cho dù ông chưa từng có bằng lái xe và cũng chẳng có tài xế phục vụ… Lấy nguồn cảm hứng từ tác phẩm Lolita của nhà văn Nga Vladimir Nabokov, Gainsbourg nhả từng chữ khi kể lại câu chuyện của chính mình hay nói đúng hơn là « Câu chuyện của Melody Nelson », cô thiếu nữ « trải qua 14 mùa thu, 15 mùa hạ » và một người đàn ông đã đứng tuổi. Còn Jane Birkin khi đó là một nữ diễn viên điện ảnh đang lên. Không đẫy đà, nẩy lửa như Brigitte Bardot, lại có phong thái đôi hơi khô, cứng như nam giới nhưng cô gái xuất sứ từ Anh Quốc này không kém phần khêu gợi. Khuôn mặt dài với đôi gò má hơi cao, đôi môi hơi cong, thân hình mảnh mai, đôi chân hay mái tóc của Jane Birkin cũng đủ để không biết bao anh chàng « lạc lối thiên thai ». Jane thường xuyên chụp ảnh khỏa thân trên các bìa báo thời bấy giờ … « Một người về đỉnh cao, một người về vực sâu » Là nhạc sĩ đa tài và đa tình, Serge Gainsbourg khai thác hình ảnh gợi cảm đó của Jane để thổi một làn gió mới vào làng nhạc của Pháp. Sau album Histoire de Melody Nelson, clip và ca khúc Décadanse được trình làng. Tên ca khúc này được tác giả ghép từ hai chữ « décadence – suy đồi » và « danse – vũ điệu » cũng đã bắt công luận thời đó phải suy nghĩ nhiều không kém, tương tự như những Lolita go home, Sea Sexe and Sun… Mỗi tác phẩm ông đều sáng tác đều vì Jane và như để dành riêng cho giọng hát của Birkin. Nhưng ông biết rõ hơn ai hết « Danh vọng đến với Jane, đó sẽ là thời khắc tôi mất nàng ». Lời nói tiên tri. Jane Birkin trở thành một ngôi sao điện ảnh, một thần tượng của giới trẻ và Serge lún sâu vào ngục tối. Rượu và ma túy trở thành những người bạn đồng hành. Chúng đặt dấu chấm hết cho sau 12 năm Gainsbourg và Birkin tung hoành trên các sân khấu huyền thoại của Paris. Jane Birkin kể lại : 1980, họ chia tay nhau vào thời điểm đang thực hiện một đĩa hát với ca sĩ Julien Clerc. Sau một buổi thu âm, họ đưa nhau vào quán. Serge gọi rượu champagne đãi mọi người. Jane chán nản, lặng lẽ xách giỏ ra đi ». Ba năm sau, 1983 Serge Gainsbourg soạn riêng đĩa hát Baby Alone in Babylone, như một món quà muộn, như một lời tạ tội với Jane Birkin. Để lại hạnh phúc sau lưng Năm 2020 nhân dịp cho ra mắt cuốn hồi ký, Birkin kể lại : Serge đã soạn những ca khúc trong album này ở một « ton » rất cao như thách thức Jane, bắt bà khai thác đến tận cùng giọng hát. Tiếng hát của Jane Birkin chính là nỗi lòng thổn thức, là những tiếng khóc Serge Gainsbourg phát lên tự đáy lòng. Trong nhạc phẩm Fuir le Bonheur, Serge Gainsbourg lấy nguồn cảm hứng từ một câu nói của họa sĩ kiêm văn sĩ người Pháp Francis Picabia « hãy trốn chạy để hạnh phúc đừng chắp cánh bay đi » : Serge đã chia tay với Jane để không bao giờ đánh mất những năm tháng hạnh phúc được sống với bà. Serge Gainsbourg đã hoàn tất album Baby Alone in Babylone trong vỏn vẹn 4 ngày, ông sáng tác thâu đêm. Serge mượn tiếng hát của Jane để nói lên nỗi đau của chính mình. Cũng Jane Birkin kể lại khi bà thu âm đĩa hát này, ở bên kia bức tường kính, Jane trông thấy người tình cũ bật khóc. Bà cũng không khỏi xót xa khi nhận thấy rằng 11 ca khúc trong đĩa hát Đơn côi giữa thành Babylone đều phảng phất lời trách móc người đã rũ áo ra đi. Cho nhau đến hơi thở cuối cùng Dù đã chia tay, Jane và Serge ở ngoài đời và trong nghệ thuật vẫn gắn bó với nhau hơn bao giờ hết. Khi đã đi thêm bước nữa, năm 1982, có con với người chồng sau là đạo diễn Jacques Doillon, Birkin mời Gainsbourg làm cha đỡ đầu cho Lou Doillon, cô con gái út của bà. Serge đã cùng Jane nuôi dậy Kate Barry, cô con gái cả bà đã có với nhà soạn nhạc người Anh, John Barry. Họ cùng sát cánh bên con gái Charlotte khi cô bước vào thế giới điện ảnh. Về phần Serge Gainsbourg gần như cho đến hơi thở cuối cùng ông liên tục sáng tác cho Jane Birkin. Vài tháng trước khi từ trần năm 1991, Gainsbourg và Birkin hoàn tất album cuối cùng Tình chết - Amours des feintes : một lần nữa Serge lại chơi chữ « défuntes » có thể dùng để chỉ những mối tình đã chết, nhưng « des feintes » viết hai chữ rời nhau có nghĩa là những cuộc tình « giả dối » … Bìa album này là một bức chân dung vẽ bằng mực tàu … tác giả chính là nhạc sĩ Serge Gainsbourg. Ông đã chấp bút trong một phòng điều trị ở bệnh viện… và ở chặng cuối này, người bạn đồng hành của ông là người mẫu Bambou. Bức chân dung người đàn bà trên bìa Amours des feintes là hình bóng của hai người đàn bà trong trái tim Gainsbourg khi đó : một nửa thuộc về Bambou nửa còn lại vĩnh viễn dành cho Jane.

219 tập