Tạp chí xã hội - Pháp : Cải cách chế độ nghỉ thai sản đối với nam giới

9:30
 
Chia sẻ
 

Manage episode 274054888 series 130291
Thông tin tác giả France Médias Monde được phát hiện bởi Player FM và cộng đồng của chúng tôi - bản quyền thuộc sở hữu của nhà sản xuất (publisher), không thuộc về Player FM, và audio được phát trực tiếp từ máy chủ của họ. Bạn chỉ cần nhấn nút Theo dõi (Subscribe) để nhận thông tin cập nhật từ Player FM, hoặc dán URL feed vào các ứng dụng podcast khác.
Kỳ nghỉ thai sản được trả lương dành cho nam giới tại Pháp sẽ được kéo dài gấp đôi, từ 14 ngày lên thành 28 ngày, trong đó có 7 ngày nghỉ bắt buộc. Chế độ cải cách sẽ được áp dụng kể từ giữa năm 2021, phần nào giúp nước Pháp thu hẹp khoảng cách, bắt kịp các nước châu Âu tiến bộ về chế độ nghỉ thai sản và tăng cường bình đẳng nam-nữ. Bước tiến lớn hướng đến bình đẳng nam-nữ Theo phủ tổng thống Pháp, cải cách lần này « sẽ cho phép nước Pháp từ vị trí trung bình ở châu Âu vươn lên nhóm các nước dẫn đầu, cùng với Tây Ban Nha, Thụy Điển, Na Uy hay Bồ Đào Nha. Thời gian là một trong những yếu tố chính để thắt chặt sợi dây kết nối giữa em bé với cha mẹ. Hiện nay, thời gian 14 ngày là quá ngắn ». Chính phủ Pháp cho biết, theo một cuộc khảo sát, 80% dân số Pháp ủng hộ việc tăng số ngày các ông bố nghỉ phép chăm con. Đích thân tổng thống Pháp Emmanuel Macron, ngày 23/09/2020, phát biểu : « Cho đến nay, kỳ nghỉ thai sản dành cho các ông bố kéo dài 14 ngày, với rất nhiều quy định tùy theo lĩnh vực hoạt động. Nhưng 14 ngày như thế vẫn là chưa đủ. Tất cả mọi người đều nói như vậy. Hơn nữa, điều này cũng thể hiện sự bất bình đẳng. Vì thế, quyết định mà chúng tôi đưa ra rất đơn giản. Chúng tôi sẽ kéo dài kỳ nghỉ thai sản cho các ông bố lên thành 1 tháng. Khi sinh con, mỗi ông bố có 1 tháng nghỉ trong đó có 7 ngày nghỉ bắt buộc. Quyết định này là một bước tiến, gắn liền mong muốn của rất đông quý vị và cũng có liên quan đến một công trình nghiên cứu trong nhiều tháng qua. Điều đầu tiên và cũng là điều quan trọng nhất : Đây là một biện pháp thúc đẩy sự bình đẳng nam - nữ. Đây là một bước tiến triển lớn và tôi hoan nghênh chuyện này. Khi con của quý vị chào đời, không có lý nào chỉ có người mẹ chăm sóc em bé. Điều quan trọng là cả hai bậc phụ huynh đều có trách nhiệm chăm lo chuyện đó. Đó là thời kỳ rất đầm ấm, thời kỳ chăm sóc nuôi nấng trẻ sơ sinh. Em bé sẽ lớn lên và trong tương lai trở thành người trưởng thành. Hơn nữa, đó cũng là nhằm có thêm sự bình đẳng trong việc cha mẹ chia sẻ nhiệm vụ ngay từ ngày đầu tiên khi em bé được sinh ra. Vì thế, biện pháp kéo dài kỳ nghỉ thai sản dành cho các ông bố là việc vô cùng quan trọng trong số tất cả những việc mà chúng tôi đã thực hiện kể từ đầu nhiệm kỳ tổng thống 5 năm để tăng cường bình đẳng nam - nữ ». Sợi dây kết nối với con cái « Công trình nghiên cứu trong nhiều tháng qua » mà nguyên thủ Pháp Macron nói ở trên chính là báo cáo mang tên« 1.000 ngày đầu tiên trong cuộc đời của trẻ em ».Đây là báo cáo của Hội đồng chuyên gia do chính phủ thành lập, gồm 17 nhà khoa học, đứng đầu là nhà tâm lý trẻ em Boris Cyrulnik, trong đó có phần nói về vai trò quan trọng của người cha đối với con cái trong những tháng ngày đầu đời của em bé, cả về sức khỏe thể chất và tâm lý, tinh thần. Trả lời đài France Info, chuyên gia tâm lý trẻ nhỏ, Romain Dugravier, cho là trước đây kỳ nghỉ thai sản ngắn hơn của người cha, hoặc chủ yếu được xem như một kỳ nghỉ bổ sung, hoặc để có thể giúp đỡ người mẹ chăm con, nhưng lần này tham vọng của hội đồng chuyên gia là làm thế nào để cả hai bậc phụ huynh, cha và mẹ, đều có thể tham xây dựng những mối kết nối đầu tiên với em bé và có thời gian dành cho việc điều đó. Nước Pháp từ tiên phong thành tụt hạng ? Nhìn lại dòng thời gian, chế độ nghỉ thai sản đối với nam giới tại Pháp bắt đầu có từ năm 2002 : Khi em bé chào đời, các ông bố có 14 ngày nghỉ được hưởng lương. Với quyết định này, nước Pháp khi đó trở thành một trong những nước đi tiên phong ở châu Âu về chế độ nghỉ thai sản dành cho các ông bố. Thế nhưng, liên tiếp trong những năm sau đó, các quốc gia láng giềng lại ban hành chế độ « hào phóng » hơn, dần dần vượt xa và đẩy nước Pháp vào thế « tụt hạng » về chế độ nghỉ thai sản. Lần này, ngay cả với 28 ngày nghỉ thai sản dành cho nam giới, nước Pháp vẫn đứng sau các nước Ailen, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Litva. Chẳng hạn, số ngày nghỉ hiện giờ ở Tây Ban Nha là 8 tuần nhưng sẽ được tăng lên thành 16 tuần vào năm 2021. Còn tại Đan Mạch, cho dù các ông bố chỉ có 14 ngày nghỉ chăm con, nhưng lại có quyền đăng ký hưởng chế độ nghỉ của mẹ em bé. Đứng cuối bảng là Ý và Hy Lạp, với lần lượt 7 và 2 ngày nghỉ thai sản dành cho người cha. Nhưng đứng đầu bảng ở châu Âu hiện nay vẫn là Na Uy, Đức và Thụy Điển, không chỉ vì số ngày nghỉ mà cả về chuyện cho phép cha và mẹ em bé chia sẻ hay chuyển nhượng cho nhau kỳ nghỉ thai sản được hưởng lương để tiện thu xếp chuyện chăm sóc con cái tùy theo hoàn cảnh cá nhân và công việc của mỗi người. Anh Tom Trones, người Na Uy, vui vẻ chia sẻ :“Tôi mới có con cách nay 6 tháng. Với tôi, việc có vài tuần nghỉ phép khi mới có con là điều rất quan trọng. Và đương nhiên là chúng tôi có kỳ nghỉ thai sản cho các ông bố và kéo dài ít nhất là 10 tuần”. Là nước đầu tiên có chế độ nghỉ thai sản cho nam giới (từ năm 1974), tại Thụy Điển, cha mẹ em bé có tổng cộng 480 ngày nghỉ thai sản và có thể chia sẻ cho nhau, nhưng mỗi người phải bảo đảm nghỉ ít nhất 60 ngày và được hưởng lương. Nước Đức không có chế độ nghỉ thai sản dành riêng cho các ông bố, nhưng nam giới có quyền sử dụng ngày nghỉ thai sản của người bạn đời để ở nhà chăm sóc con nhỏ. Phụ nữ Đức được hưởng tới 420 ngày nghỉ thai sản. Tuy nhiên, nếu nhìn rộng ra toàn thế giới, kỳ nghỉ thai sản hào phóng nhất cho các ông bố thuộc về nam giới Hàn Quốc : 53 tuần. Cô Kim Yu Mi, một kỹ sư tại Hàn Quốc, kể lại :“Cách nay vài năm, khi có người phụ nữ hay đàn ông nào đó muốn nghỉ thai sản, người ta nói với họ : ‘Anh/chị hãy cứ nghỉ ngơi đi, tôi không biết vị trí của anh/chị sẽ thế nào nhưng thôi cứ nghỉ ngơi đi’. Nhưng chuyện này đã thay đổi rất nhiều”. Còn tại Mỹ thì sao? Bà Sheryl Sandberg, giám đốc điều hành mạng xã hội Facebook, giải thích: “Chúng tôi (Mỹ) là quốc gia phát triển duy nhất trên thế giới mà phụ nữ không được hưởng chế độ nghỉ thai sản được trả lương, kỳ nghỉ thai sản dành cho các ông bố còn là chuyện hiếm hoi hơn nữa. Mọi người không được hưởng kỳ nghỉ phép có lương mà họ cần để chăm sóc cho bản thân và cho gia đình. Tôi cho rằng chúng tôi sẽ phải cải thiện chuyện này.” Khoảng cách giữa quy định và thực tế Dẫu sao đi chăng nữa, ở các nước có chế độ nghỉ thai sản áp dụng cho nam giới, từ quy định đến thực tế vẫn còn một khoảng cách lớn. Tại Na Uy, chỉ có 70% các ông bố tạm thời « rút lui » khỏi công sở ít nhất là 3 tháng để chăm sóc con nhỏ. Tại Hàn Quốc, tỉ lệ này rất thấp. Còn ngay ở Pháp, tỉ lệ các ông bố là người làm công ăn lương đăng ký hưởng chế độ nghỉ chăm sóc con khi con cái chào đời trung bình chỉ đạt 67%. Con số này không được cải thiện mấy kể từ luật khi được bắt đầu áp dụng vào năm 2002. Ẩn sau tỉ lệ đó cũng là một sự bất bình đẳng xã hội. Theo một cố vấn của phủ tổng thống, trên thực tế, trong khi 80% số nam giới làm công ăn lương có hợp đồng lao động vô thời hạn hưởng chế độ nghỉ chăm con thì tỉ lệ này chỉ là khoảng 50% đối với những người có hợp đồng lao động ngắn hạn. Để khắc phục tình trạng này, bảo đảm công bằng, tránh tình trạng dù có quyền nghỉ nhưng người lao động do những ràng buộc trong công việc, hay vì sức ép của chủ lao động, mà không dám nghỉ phép chăm con, chính phủ Pháp quy định trong 28 ngày nghỉ thì có 7 ngày là bắt buộc. Điều này có nghĩa là các ông bố bắt buộc phải nghỉ 7 ngày khi con chào đời, và chủ lao động cũng không được phép từ chối khi nhân viên đăng ký nghỉ. Nếu vi phạm quy định hay gian lận, chủ lao động sẽ bị phạt 7.500 euro và có thể phải bồi thường cho người làm công ăn lương, tương tự như điều luật về nghỉ thai sản cho nữ giới. Về quy định mới, anh Alexandre Marcel, tác giả blog Papa plume, thành viên nhóm những người đấu tranh đòi kéo dài kỳ nghỉ thai sản cho các ông bố, chia sẻ : « Vâng, điều này rất quan trọng, nhất là đối với những ông bố là người làm công ăn lương, những người có thể sẽ thấy ngại ngần khi phải đề nghị với chủ lao động về việc nghỉ phép khi con cái ra đời, nếu thấy chuyện này tế nhị ». Với quy định 7 ngày nghỉ bắt buộc, nước Pháp sẽ vươn lên vị trí thứ 2 châu Âu, chỉ sau Bồ Đào Nha (2 tuần) về số ngày nghỉ phép bắt buộc dành cho các ông bố mới có con. Chính phủ Pháp ước tính, với chính sách mới, tỉ lệ các ông bố đăng ký nghỉ chế độ khi bạn đời sinh con sẽ tăng lên thành 80% vào năm 2021 và gần 90% vào năm 2022. Vấn đề ngân sách Về tài chính, tiền lương « ba ngày nghỉ sinh con » là do chủ lao động chi trả, 25 ngày nghỉ chăm sóc con là do cơ quan An Sinh Xã Hội phụ trách. Trong năm 2021, ngân sách dành cho lĩnh vực gia đình của cơ quan An Sinh Xã Hội theo ước tính sẽ tăng thêm 250-260 triệu euro và thêm 500 triệu euro cho cả năm 2022. Đây sẽ là số tiền không nhỏ trong bối cảnh ngân sách An Sinh Xã Hội trong những năm qua vẫn luôn bị thâm hụt. Có lẽ đây chính là một rào cản cho dù nhiều dân biểu đòi hỏi kéo dài hơn nữa kỳ nghỉ thai sản cho các ông bố và chính Hội đồng chuyên gia khoa học về « 1.000 ngày đầu tiên trong cuộc đời của trẻ em » do chính phủ thành lập cũng đề xuất kỳ nghỉ dài 9 tuần, nhưng con số mà chính phủ Pháp quyết định chỉ là 28 ngày.

313 tập